ویدیوکست · October 28, 2026

خدایان پیش از اهورامزدا

تاریخ ایران با امین متین

پیش از اهورامزدا، ایران سرزمین چه خدایانی بود؟ پیش از آنکه آموزه‌های زرتشت جهان دینی ایران را دگرگون کنند، در فلات ایران چه خدایانی پرستیده می‌شدند؟ آیا ممکن است بعضی از «دیو»های امروز، خدایان دیروز بوده باشند؟

در این قسمت از ساعت صفر، هزاران سال در تاریخ و اسطوره‌های ایران به عقب برمی‌گردیم؛ از عیلام، اورارتو و سکاها تا جهان هندوایرانی، اوستا و شاهنشاهی هخامنشی. رد این خدایان را نه فقط در افسانه‌ها، بلکه در کتیبه‌ها، لوح‌های اداری، معابد، جام‌های طلایی، نقش‌برجسته‌ها و اشیایی دنبال می‌کنیم که از زیر خاک بیرون آمده‌اند.

منابع منتخب:
Avesta — Yasna, Yashts Vendidad
Herodotus — Histories, Book IV
Achaemenid Royal Inscriptions — Behistun XPh
Persepolis Fortification Tablets
R. T. Hallock — Persepolis Fortification Tablets
W. F. M. Henkelman — The Other Gods Who Are
Mary Boyce — A History of Zoroastrianism
D. T. Potts — The Archaeology of Elam
Pierre Lecoq — Les inscriptions de la Perse achéménide
Amélie Kuhrt — The Persian Empire: A Corpus of Sources
Encyclopaedia Iranica